พุทธวจน ๑ ขุมทรัพย์จากพระโอษฐ์ แผ่น ๑

ภาคหนึ่ง ผู้ชี้ขุมทรัพย์



หมวดที่ ๑ ว่าด้วยการทุศีล ๑๓ เรื่อง

๑. ผ้าเปลือกปอ 

๒. น้ำติดก้นกะลา 

๓. งูเปื้อนคูถ 

๔. ทำตัวเหมือนโจร 

๕. กอดกองไฟ 

๖. การ “ตัด” ถึงเยื่อในกระดูก 

๗. การถูกแทงด้วย “หอก” 

๘. จีวรที่ลุกเป็นไฟ 

๙. ก้อนข้าวที่ลุกเป็นไฟ 

๑๐. เตียงตั่งที่ลุกเป็นไฟ 

๑๑. กุฏิวิหารที่ลุกเป็นไฟ 

๑๒. ผู้หมดหวัง 

๑๓. เมื่อโจรกำเริบ 



หมวดที่ ๒ ว่าด้วยการไม่สังวร ๑๕ เรื่อง

๑. ผู้ถูกฉุดรอบด้าน 

๒. แมวตายเพราะหนู 

๓. เนื้อนาที่ไม่เกิดบุญ 

๔. เสียขวัญตั้งแต่เห็นผงคลี 

๕. เสียขวัญตั้งแต่เห็นยอดธงชัยของข้าศึก 

๖. เสียขวัญตั้งแต่ได้ยินเสียงโห่ร้อง 

๗. เสียขวัญตั้งแต่พอเริ่มการสัมประหารกัน 

๘. ผู้ตายคาที่ 

๙. ผู้ตายกลางทาง 

๑๐. ผู้ตายที่บ้าน 

๑๑. ผู้รอดตาย 

๑๒. ผู้นอกรีต-เลยเถิด 

๑๓. ผู้ชะล่าใจ 

๑๔. ผู้ชอบเข้าบ้าน 

๑๕. ผู้ชอบคลุกคลีกับชาวบ้าน 



หมวดที่ ๓ ว่าด้วยเกียรติและลาภสักการะ ๑๒ เรื่อง

๑. ฤทธิเดชของลาภสักการะ 

๒. สุนัขขี้เรื้อน 

๓. เต่าติดชนัก 

๔. ปลากลืนเบ็ด 

๕. ผู้กินคูถ 

๖. ผู้ติดเซิงหนาม 

๗. ผู้ถูกหลาวอาบยาพิษ 

๘. จักรแห่งอสนีบาต 

๙. ลมเวรัมภา 

๑๐. ลูกสุนัขดุถูกขยี้ด้วยดีสัตว์ 

๑๑. ความฉิบหายของผู้หลงสักการะ 

๑๒. การออกผลเพื่อฆ่าตนเอง 



หมวดที่ ๔ ว่าด้วยการทำไปตามอำนาจกิเลส ๑๖ เรื่อง

๑. ผู้ไม่หนุนหมอนไม้ 

๒. ผู้เห็นแก่นอน 

๓. ผู้ต้องการนุ่งงามห่มงาม 

๔. ผู้ต้องการกินดี 

๕. ผู้ต้องการอยู่ดี 

๖. ภัยมีเพราะการระคนใกล้ชิดสตรี 

๗. ภัยเกิดเพราะกลัวอด 

๘. ราคีของนักบวช 

๙. เมื่อโจรปล้นชาวเมือง 

๑๐. คนนอกบัญชี 

๑๑. คนแหวกแนว 

๑๒. คนทิ้งธรรม 

๑๓. คืนวันที่มีแต่ “ความมืด” 

๑๔. ผู้ถูกตรึง 

๑๕. ผู้ถูกแมลงวันตอม 

๑๖. ป่าช้าผีดิบ 



หมวดที่ ๕ ว่าด้วยการเป็นทาสตัณหา ๘ เรื่อง

๑. ผู้เห็นแก่อามิส 

๒. ไม่คุ้มค่าข้าวสุก 

๓. ขี้ตามช้าง 

๔. ติดบ่วงนายพราน 

๕. ผู้ถูกล่าม 

๖. หมองูตายเพราะงู 

๗. อมิตตภิกขุ 

๘. เป็นโรคชอบเที่ยวเรื่อยเปื่อย 



หมวดที่ ๖ ว่าด้วยการหละหลวมในธรรม ๑๔ เรื่อง

๑. นกแก้ว นกขุนทอง 

๒. ถุงลม 

๓. ปริยัติที่เป็นงูพิษ 

๔. ผู้ที่ไม่ควรพูดอภิธรรม 

๕. เนื้อแท้อันตรธาน 

๖. ผู้ทำศาสนาเสื่อม 

๗. คนไม่ควรเลี้ยงโค 

    พวกไม่รู้จักรูป 

    พวกไม่ฉลาดในลักษณะ 

    พวกไม่เขี่ยไข่ขาง 

    พวกไม่ปิดแผล 

    พวกไม่สุมควัน 

    พวกไม่รู้จักท่าที่ควรไป 

    พวกไม่รู้จักน้ำที่ควรดื่ม 

    พวกไม่รู้จักทางที่ควรเดิน 

    พวกไม่ฉลาดในที่ที่ควรไป 

    พวกรีด “นมโค” เสียหมดไม่มีส่วนเหลือ 

    พวกไม่บูชาผู้เฒ่า 

๘. ลูกนอกคอก 

๙. ผู้โลเล 

๑๐. ภิกษุร้องเพลง 

๑๑. ผู้มัวแต่อวดฉลาด 

๑๒ พระหลวงตา 

๑๓. พระถูกฆ่า 

๑๔. ผู้หล่นจากศาสนา 



หมวดที่ ๗ ว่าด้วยการลืมคำปฏิญาณ ๒๔ เรื่อง

๑. “กู เป็นโค !” 

๒. สมณะแกลบ 

๓. ชอบให้หญิงประคบประหงม 

๔. ชอบสัพยอกกับหญิง 

๕. ชอบสบตาหญิง 

๖. ชอบฟังเสียงหญิง 

๗. ชอบระลึกถึงความหลังเกี่ยวกับหญิง 

๘. ชอบดูผู้อื่นบริโภคกาม 

๙. ประพฤติพรหมจรรย์เพื่อเป็นเทพยดา 

๑๐. ฉิบหายเพราะคลื่น 

๑๑. ฉิบหายเพราะจระเข้ 

๑๒. ฉิบหายเพราะวังวน 

๑๓. ฉิบหายเพราะปลาร้าย 

๑๔. เห็นยอดอ่อน ๆ ว่าเป็นแก่น 

๑๕. หลงสะเก็ดแห้ง ว่าเป็นแก่น 

๑๖. หลงเปลือกสด ๆ ว่าเป็นแก่น 

๑๗. หลงกระพี้ไม้ ว่าเป็นแก่น 

๑๘. ไม่รู้ “ความลับ” ของขันธ์ห้า 

๑๙. ไม่รู้ “ความลับ” ของอุปาทานขันธ์ 

๒๐. ไม่รู้ “ความลับ” ของธาตุสี่ 

๒๑. ไม่รู้ “ความลับ” ของอินทรีย์หก 

๒๒. ไม่รู้ “ความลับ” ของอินทรีย์ห้า 

๒๓. ไม่รู้ปฏิจจสมุปบาทไม่ได้เป็นสมณะ 

๒๔. ไม่รู้อริยสัจจ์ ไม่ได้เป็นสมณะ 



หมวดที่ ๘ ว่าด้วยพิษสงทางใจ ๑๓ เรื่อง

๑. ดาบที่หมกอยู่ในจีวร 

๒. ยาพิษในโลก 

๓. ผู้ตกเหว 

๔. ผู้เห็นแต่จะทะเลาะวิวาท 

๕. ม้าพยศแปดจำพวก 

    ม้าทิ้งรถ 

    ม้าหักไม้รถ 

    ม้าเตะงอนรถ 

    ม้าหงายรถ 

    ม้าทำลายรถ 

    ม้ากัดสายบังเหียน 

    ม้ายืนนิ่ง 

    ม้าหมอบ 

๖. เหตุให้อยากทำลายสงฆ์ 

๗. ผู้จมมิดในหลุมคูถ 

๘. สันดานกา 

๙. พระรังโรค 

๑๐. ผู้ควรอยู่ในคอกไปก่อน 

๑๑. ผู้เกียจคร้านตลอดเวลา 

๑๒. ลิงติดตัง 

๑๓. ลาสึกเพราะติดเมา 



หมวดที่ ๙ ว่าด้วยการเสียความเป็นผู้หลักผู้ใหญ่ ๑๓ เรื่อง

๑. วอดวายเพราะผู้นำ 

๒. อุปัชฌายะเสีย 

๓. อาจารย์เสีย 

๔. เถระเสีย 

๕. เถระที่ต้องระวัง 

๖. เถระพาล 

๗. เถระวิปริต 

๘. เถระโลเล (หลายแบบ) 

๙. พ่อฆ่าลูก 

๑๐. สมภารผิดหลัก 

๑๑. สมภารติดถิ่น 

๑๒. สมภารติดที่อยู่ 

๑๓. นรกของสมภารเจ้าวัด